ความรู้สำหรับผู้ประกอบการและฝ่ายบัญชี

งบการเงินต้องยื่นเมื่อไหร่

กิจการที่รอบบัญชีสิ้นสุด 31 ธันวาคม ต้องประชุมใหญ่อนุมัติงบการเงินภายใน 30 เมษายน ยื่น บอจ.5 ภายใน 14 วันนับแต่วันประชุม ยื่นงบการเงินต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้าภายใน 1 เดือนนับแต่วันประชุม และยื่นแบบ ภ.ง.ด.50 ภายใน 150 วันนับแต่วันสิ้นรอบบัญชี

ทำไมผู้สอบบัญชีขอเอกสารเยอะ

การแสดงความเห็นต่องบการเงินต้องมีหลักฐานรองรับ ผู้สอบบัญชีจึงขอหนังสือยืนยันยอดจากคู่ค้าและธนาคารโดยตรง เพราะเอกสารที่กิจการสร้างเองมีน้ำหนักน้อยกว่าหลักฐานจากบุคคลนอก

ยื่นงบล่าช้ามีผลอะไร

ค่าปรับจากกรมพัฒนาธุรกิจการค้า ทั้งที่ตัวนิติบุคคลและที่กรรมการหรือหุ้นส่วนผู้จัดการ
ค่าปรับอาญาจากกรมสรรพากร กรณียื่นแบบ ภ.ง.ด.50 ล่าช้า
เงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือนของภาษีที่ต้องชำระ โดยไม่เกินเท่าตัวภาษี
งบที่ค้างทำให้ข้อมูลนิติบุคคลไม่สมบูรณ์ กระทบการขอสินเชื่อและการเข้าประมูลงาน

เครื่องมือคำนวณที่ใช้งานได้จริง

กลุ่ม STA เปิดเครื่องมือสองตัวให้ใช้ฟรี เครื่องคำนวณค่าปรับยื่นงบและยื่นภาษีล่าช้า และ เครื่องคำนวณภาษีหัก ณ ที่จ่าย พร้อมออกหนังสือรับรอง 50 ทวิ

ผู้สอบบัญชีกับผู้ทำบัญชี ต่างกันอย่างไร

สองตำแหน่งนี้ถูกเรียกสลับกันบ่อยมาก แต่กฎหมายแยกหน้าที่ไว้คนละฉบับ

ผู้ทำบัญชี บันทึกรายการและจัดทำงบการเงินให้กิจการ เป็นหน้าที่ของกิจการเองตามพระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. 2543 ซึ่งกำหนดให้ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีต้องจัดให้มีผู้ทำบัญชีที่มีคุณสมบัติตามที่อธิบดีกำหนด
ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต ตรวจสอบงบการเงินที่กิจการจัดทำขึ้น แล้วแสดงความเห็นว่างบนั้นถูกต้องตามที่ควรหรือไม่ ขึ้นทะเบียนและอยู่ในการกำกับของสภาวิชาชีพบัญชี ตามพระราชบัญญัติวิชาชีพบัญชี พ.ศ. 2547

จุดสำคัญคือ ต้องเป็นคนละคนกัน ผู้สอบบัญชีตรวจงบที่ตัวเองหรือสำนักงานตัวเองเป็นผู้จัดทำไม่ได้ เพราะขัดกับความเป็นอิสระตามข้อกำหนดจรรยาบรรณของผู้ประกอบวิชาชีพบัญชี อ่านแนวปฏิบัติของเราได้ที่ หน้าเกี่ยวกับเรา

หนังสือยืนยันยอดคืออะไร ทำไมต้องส่งถึงคู่ค้าโดยตรง

การขอคำยืนยันจากบุคคลภายนอกเป็นวิธีตรวจสอบตามมาตรฐานการสอบบัญชี รหัส 505 หลักการคือหลักฐานที่ผู้สอบบัญชีได้รับจากบุคคลภายนอกโดยตรง มีน้ำหนักมากกว่าเอกสารที่กิจการสร้างขึ้นเอง

ยอดที่ขอยืนยันบ่อยที่สุดคือ ลูกหนี้การค้า เจ้าหนี้การค้า เงินฝากธนาคาร และเงินให้กู้ยืมหรือเงินกู้ยืมกับกรรมการ
ผู้สอบบัญชีเป็นผู้ส่งและรับหนังสือกลับเอง กิจการไม่ควรเป็นตัวกลางรับแทน เพราะจะทำให้หลักฐานเสียน้ำหนัก
ถ้าคู่ค้าไม่ตอบกลับ ผู้สอบบัญชีต้องใช้วิธีตรวจสอบอื่นทดแทน เช่น ตรวจหลักฐานการรับชำระเงินภายหลังวันสิ้นรอบบัญชี ไม่ใช่ปล่อยผ่าน

หนังสือยืนยันยอดจึงไม่ใช่การไม่ไว้ใจกิจการ แต่เป็นข้อกำหนดของมาตรฐานที่ผู้สอบบัญชีเลี่ยงไม่ได้

ผู้สอบบัญชีดูอะไรบ้างในหนึ่งรอบการตรวจ

งานตรวจสอบไม่ได้เริ่มจากการไล่ดูใบเสร็จทีละใบ แต่เริ่มจากการประเมินว่าจุดไหนของงบมีโอกาสผิดพลาดสูงที่สุด แล้วจึงลงแรงตรวจตรงนั้น

ทำความเข้าใจกิจการและประเมินความเสี่ยงที่งบการเงินจะแสดงข้อมูลขัดต่อข้อเท็จจริง ตามมาตรฐานการสอบบัญชี รหัส 315
ออกแบบวิธีตรวจสอบให้ตอบสนองความเสี่ยงที่ประเมินไว้ ตามรหัส 330
สังเกตการณ์การตรวจนับสินค้าคงเหลือ เมื่อสินค้าคงเหลือมีสาระสำคัญ ตามรหัส 501
ตรวจสอบประมาณการทางบัญชี เช่น ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ อายุการใช้งานของสินทรัพย์ และค่าเผื่อสินค้าล้าสมัย ตามรหัส 540
ตรวจรายการกับบุคคลหรือกิจการที่เกี่ยวข้องกัน เช่น เงินกู้ยืมกรรมการและการซื้อขายกับบริษัทในเครือ ตามรหัส 550
พิจารณาเหตุการณ์ภายหลังวันที่ในงบการเงินจนถึงวันที่ลงลายมือชื่อ ตามรหัส 560
ประเมินความสามารถในการดำเนินงานต่อเนื่องของกิจการ ตามรหัส 570

ดูลำดับงานทั้งหมดตั้งแต่วันเสนอราคาจนถึงวันส่งรายงานได้ที่ หน้าขั้นตอนการทำงาน

กิจการที่ยังไม่มีรายได้ ต้องตรวจสอบงบไหม

บริษัทจำกัดต้องตรวจทุกปี แม้ปีนั้นไม่มีรายได้เลยแม้แต่บาทเดียว ไม่มีเกณฑ์ยกเว้นตามขนาดสำหรับบริษัทจำกัด

ส่วนห้างหุ้นส่วนจดทะเบียนมีข้อยกเว้น ตามกฎกระทรวงว่าด้วยการยกเว้นไม่ต้องจัดให้งบการเงินได้รับการตรวจสอบและแสดงความเห็นโดยผู้สอบบัญชีรับอนุญาต พ.ศ. 2544 ห้างหุ้นส่วนจดทะเบียนที่เข้าเกณฑ์ทั้งสามข้อพร้อมกันได้รับยกเว้น

ทุนจดทะเบียนไม่เกิน 5 ล้านบาท
สินทรัพย์รวมไม่เกิน 30 ล้านบาท
รายได้รวมไม่เกิน 30 ล้านบาท

ข้อควรระวังคือข้อยกเว้นนี้ใช้กับงบการเงินประจำปีเท่านั้น งบการเงินกรณีเลิกกิจการยังต้องมีผู้สอบบัญชีตรวจเสมอ ไม่ว่าห้างจะเล็กแค่ไหน อ่านรายละเอียดที่ หน้าตรวจสอบบัญชีห้างหุ้นส่วน

เตรียมเอกสารอย่างไรให้ตรวจเสร็จเร็ว

ปิดบัญชีให้เสร็จก่อนส่งงาน งบที่ยังปรับปรุงระหว่างตรวจทำให้ต้องตรวจซ้ำทั้งรอบ
แยกเอกสารตามหมวดและเรียงตามเดือน ไม่รวมทุกอย่างไว้ในกล่องเดียว
เตรียมสำเนา statement ธนาคารครบทุกบัญชีตลอดปี รวมบัญชีที่แทบไม่เคลื่อนไหว
เตรียมรายละเอียดลูกหนี้และเจ้าหนี้แยกรายราย พร้อมที่อยู่สำหรับส่งหนังสือยืนยันยอด
เตรียมสัญญาที่มีผลผูกพันข้ามปี เช่น สัญญาเช่า สัญญากู้ยืม และสัญญาซื้อขายระยะยาว

รายการเอกสารฉบับเต็มอยู่ที่ หน้าเอกสารที่ต้องเตรียม

อ่านต่อในเว็บไซต์นี้

บริการตรวจสอบบัญชี ความเห็นสี่แบบในรายงานของผู้สอบบัญชี และความต่างระหว่างตรวจสอบ สอบทาน และตรวจตามวิธีที่ตกลงร่วมกัน
ยื่นงบการเงินล่าช้า อัตราค่าปรับและลำดับการแก้ไข
ค่าสอบบัญชีคิดจากอะไร เก้าปัจจัยที่ทำให้ค่าบริการต่างกัน
เอกสารที่ต้องเตรียม รายการเอกสารที่ผู้สอบบัญชีขอเป็นประจำ
ขั้นตอนการทำงาน ตั้งแต่เสนอราคาจนถึงวันส่งรายงาน